https://dergi.baltam.org/?mod=sayi_detay&sayi_id=2166 BALKAN TÜRKOLOJİ ARAŞTIRMALARI MERKEZİ tr 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63207 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63207 Ayla HAFIZ KÜÇÜKUSTA Avrupa’nın Asya ve Afrika’ya doğru uzantısını oluşturan BalkanYarımadası, tarihin farklı dönemlerinde yaşayan halklara göre farklıisimlerle anılmış, Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliği altına girmesiyle de Balkan devletleri Osmanlı’nın bir parçası olarak görülmeyebaşlanmıştır. Öte yandan yarımada için Balkan ismi, Osmanlı İmparatorluğu’nun sonlarına doğru kayıtlara geçmiş olsa da Balkan devletlerinin Osmanlı bünyesinden ayrılmasıyla resmî olarak yaygınlaşmayabaşlamıştır. Ancak Avrupa’nın bütün Osmanlı dönemi boyunca geri almak için çabaladığı ve artık Osmanlı mirasının derin izlerini barındıranbu bölge ötekileştirilmeye, 20. yüzyılda yaşanan savaşlar, siyasi çatışmalar sonucunda da Balkanlar terimine pejoratif anlamlar yüklenmeyebaşlanmıştır.Tarihî geçmişi Neolitik Çağ’a dayanan, dünyada eşi benzeriolmayan bir kültür dokusuna sahip ve Avrupa’nın kültür beşiğinioluşturan Balkanların, günümüzde genellikle siyasi çevreler tarafındanempoze edildiği şekilde gündeme getirilmesi üzücü bir durumdur. Çalışmamızda, bu bölgenin kültürel geçmişine değinerek burada keşfedilebilecek daha çok alanın olduğuna ve böylece günümüz sosyoloji,psikoloji, antropoloji, etnoloji, teoloji, tarih, dil bilimi ve onun alt dalları olan sosyolinguistik ve diyalektoloji gibi bilim dallarına pek çokyenilik sunulabileceğine dikkat çekmek istedik.  2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63209 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63209 Bilge ERCİLASUN Yugoslavya’nın dağılmasından sonra, 1992-1995 yılları arasındaBoşnaklarla Sırplar arasında Bosna Savaşı yaşanmıştır. Bu savaştaBoşnak erkekleri Sırplar tarafından öldürülmüş, Boşnak kadınlarcinsel tecavüze uğramıştır. Bu vahşi ve feci savaş, edebiyata dayansımış; roman ve hikâyeler, gezi yazıları ve tiyatro eserleri kalemealınmıştır.” Bu yazıda konu olarak Bosna Savaşı’na yer veren eserlertanıtılmış ve onlar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ayrıca BosnaSavaşı’nı işleyen beş roman tanıtılmış, bu eserlerde ele alınan savaşlailgili konular ve olaylar üzerinde durulmuştur. Bu romanlara yansıtılan gerçeklere işaret edilmiş, yaşanan savaşın edebî eserlerde nasılve hangi boyutlarda ele alındığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yazıda ele alınan romanlar şunlardır: Sevdalinka (Ayşe Kulin, 1999),Beyaz Zambak (Nurten Ertul, 2007), Mostar Köprüsü (Alhan AltanAraslı, 2010), Ağlayan Bosna (Berkant Karakaya, 2011), İncir Kuşları(Sinan Akyüz, 2012).  2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63210 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63210 Maja POPOVAC 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63211 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63211 Sibel KILIÇ Türkiye’nin, coğrafi koşulları itibarıyla kültürel etkileşimlerebirinci derecede açık olması ve sosyo-kültürel/politik çalkantılarınyoğun olarak yaşanması nedeni ile oldukça dinamik bir yapısı vardır.Bu dinamizme koşut olarak toplumsal değişim ve dönüşümlerinivmesi daima yüksek olmuştur. Söz konusu hareketlenmede “mizah”önemli bir parametre olarak dikkatleri çekmekte olup, toplumlarınuygarlaşması yolunda önemli bir kilometre taşı oluşturmaktadır.Çalışmamıza konu olan Karagöz gazetesi, kurgusu ve mizansenanlayışı itibarıyla söz konusu ideale kendi ölçeklerinde katkıda bulunmuş olup, dönemin iktidarının basına karşı takındığı tutuma paralelolarak, bazen yönetim ile barışık bazen ise uzlaşmacı bir yaklaşımlayayın hayatını sürdürmüştür. Ancak güdülen politikanın ne olduğunabakılmaksızın, amaç daima; Batı normlarında çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak için, mevcut toplumsal değişim ve dönüşümlere koşutolarak toplumu yenidünya düzeni ile bütünleştirmektir.Adını ve mizansen kurgusunu Karagöz’den alan gazete, “mizah”ıgünceli yakalamak ve halka bağlamak için bir araç olarak kullanmış,kullandığı yalın dil sayesinde etki alanını oldukça genişletmiştir. İroninin klasik bir simgesi olan Karagöz ve Hacivat tiplemeleri gazetekurgusunun başat elemanı olup, gündemin görsel ve sözlü olarak iletildiği yansıtma görevini üstlenmişlerdir. İlk sayısından son sayısınadeğin istikrarlı bir şekilde ana karakterini ve kurgusal mizansenini koruyan gazete, duru, açık, sade kolay anlaşılır dili ve simgesel/görselanlatım biçimi ile her yaş ve sınıftan insana ulaşabilmiştir. Bu yolla,günceli yakalayan, okuyan, düşünen, eleştiren bir toplum modeli yaratarak toplumun yönetime entelektüel eleştirel boyutta katılımınınsağlanmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63212 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63212 Elif AKTUĞ Bu makalede, Bulgaristan Türklerinin gerek Bulgaristan’da,gerekse Türkiye’ye döndükten sonra yaşadıkları kimlik sorunları elealınmıştır. Bulgaristan Türkleri, Bulgaristan’da yaşadıkları süreboyunca örf ve âdetlerini yaşatmaya çalışmışlar ancak hem sosyalhem de siyasal anlamda engellemelerle karşılaşmışlardır. Türkiye’yedöndükten sonra ise özellikle kültürel olarak uyum sorunu yaşamışlardır. Türkiye’deki bazı geleneklerin de Bulgaristan Türklerindefarklılıklar gösterdiği göze çarpmaktadır. Bulgaristan’da ikinci sınıfvatandaş olduklarını söyleyen Bulgaristan Türkleri, özellikle iş konusunda, Türkiye’de de uzunca bir süre aynı sorunu yaşamışlardır.Makale, basılı kaynaklardan yararlanılarak ve alan araş-tırması sonucunda hazırlanmıştır. 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63213 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63213 Mediha FİŞEKÇİ 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63214 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63214 Jovanka DENKOVA Vidoe Podgorec, ikinci nesil Makedon yazarları içinde en üretkenyazarlardan biridir. Hem yetişkinler hem de çocuklar için şiir ve nesiryazmış, aynı zamanda edebî eleştiri ve deneme yazımı ile de ilgilenmiştir. Buna ek olarak Orta Doğu'da yaptığı seyahatlerin bir diziseyahat raporunu yayımlamıştır. Ancak çalışmalarının vurgusu şiir veçocuklar için nesir üzerinedir. Bu yazının analizinin konusu, Makedondiline giren ve bugün hâlâ kullanılmakta olan Türk sözcüklerini işaretedeceğimiz çocuk ve gençlere yönelik çalışmalarından iki romandır.Türklüğe uygun bir yorum yapacağız. 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63215 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63215 Mehmet YARDIMCI 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63216 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63216 Nail TAN 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63217 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63217 Hayrettin İVGİN 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63218 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63218 Feyza DEMİRKIRAN 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63219 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63219 Taner GÜÇLÜTÜRKHülya DAVUT SKUKA Edebiyat türleri ve sanatları açısından çocuk edebiyatı, çocukpsikolojisi ve onların beğeni ile dünyalarına eğilebilen en hassas vezor türlerden biridir. Kosova’da gelişen Türk çağdaş edebiyatınınönemli ve değerli bir parçası sayılan çocuk edebiyatı, elden geldiğinceçocuk psikolojisine eğilerek ve onların dünyalarına hitap etmeyeçalışılarak özenle yazılmıştır.II. Dünya Savaşı’ndan önce, Neo-klasik Türk divan edebiyatınıntek temsilcisi Prizrenli ünlü şair Hacı Ömer Lütfi, Kosova Türklerininilk Türk çocuk şairidir. Türk edebiyatında çocuklara şiiriyle hitap edenilk şairler arasında yer almaktadır. Çağdaş dünya edebiyat metinlerineparalel olarak Kosova Türk çağdaş edebiyatının, geliştiği ortamdayani dönemin Yugoslavya’sında 200 yıllık geçmişi bulunan bir çocukedebiyatı ve geleneği vardı. Dolayısıyla yetiştiği ve geliştiği ortamdaçağdaş edebî kriterleri ve türleri takip etmek amacıyla Kosova Türkçağdaş edebiyatı, onun önderleri de çocuk edebiyatına yönelmiş, kendilerinden sonra da gelen diğer kalemleri çocuk edebiyatına yönlendirmiş ve genç kuşakları da çocuk edebiyatıyla uğraşmaları içinteşvikte bulunmuşlardır.Yugoslavya’da sosyalist idare ve yaşam değerlerinin merkezindeçocuğa ve onun eğitimine verilen önem yer almaktadır. Sağlıklı vebilinçli nesiller yetiştirmek amacıyla, eğitim yanı sıra spor ve değişiksanat dallarını sevdiren, teşvik eden ülkedeki bu eğitim politika anlayışı, çocuğun aynı zamanda sözcük dağarcığını geliştiren ve dilinidüzgün kullanmasına vesile olacak çocuk edebiyatıyla yeni nesilleryetiştirme gayesini taşıyordu. Bunun önceliklerinden biri de çocuklaraküçük yaşlardan itibaren okuma alışkanlığını aşılamak ve sevdirmekti.Dolayısıyla bu tebliğimizde, Kosova’da II. Dünya Savaşı’ndansonra yeşerip gelişen Türk çocuk edebiyatının önde gelen isimleri,eserleri, karakteristik özellikleri, bu eserlerin konu, dil, üslup, estetik değerleri, bu konular çerçevesinde öne çıkan fikir ve ideolojileri elealacağız.Tebliğimizin başlıca amacı Kosova Türk çağdaş edebî yaratıcılığında Türk çocuk edebiyatının yeri ve özelliklerini irdelemek, dolayısıyla bir sanat dalı olarak edebiyatın çocuk dünyasına hitap ederek,onlar aracılığıyla toplumumuzdaki ve sanat dünyasındaki önemini elealmak, altını çizmektir.Konu irdeleme yöntemi olarak, çağdaş edebî inceleme ve araştırma bilimlerinde kullanılan, edebî tahlil ve edebî tenkit yöntemikullanılacak, aynı zamanda Kosova Türk çağdaş edebiyatına edebî tarih metodolojisiyle göz atılarak, Kosova örneğinden yola çıkarakedebiyat sanatlarında çocuk edebiyatının önemi incelenecektir. Tebliğin hazırlanmasında kaynakça olarak başlıca Kosova Türk edebîyaratıcılığına dair özgün kaynakları, eski Yugoslavya edebiyatına daireserler, çocuk edebiyatı konusunu ele alan Avrupa, bugüne kadar konuyla ilgili yayımlanmış bilimsel çalışmalar, Türkiye ve Dünya çapındaki değişik kaynaklar da değerlendirilecektir. 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63221 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63221 Nalan KAZAZ Bu araştırmada, Ahmet Saffet İgciler’in hikâyelerinin WilliamGlasser tarafından geliştirilen “Gerçeklik Terapisi” araştırılarak Kosova’daki Türk kültürüne uyarlanması amaç edinilmiştir. Bu çalışmadaİgcilerin hikâyelerinden örnekler alınarak, gerçeklik terapisinin temelkavramları göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmada betimleyici metot kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı Ahmet İgciler’in öğretmenolarak çalıştığı yıllarda öğrencilerinde gözlemlediği davranışlar sonucu onların ihtiyaçlarına uygun, yazmış olduğu gerçekte yaşanan olayları hikâyeleştirmesi bizi gerçeklik olgusuna ulaştırmıştır.  2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63222 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63222 Nail TAN 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63223 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63223 Nimetullah HAFIZ 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63224 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63224 Nimetullah HAFIZ 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63225 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63225 Ferhat AŞIKFERKİ 2024-08-29 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63226 https://dergi.baltam.org/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=63226 Nail TAN 2024-08-29